เช็ค คืออะไร

          ตามกฎหมายบอกเอาไว้ว่า เช็ค คือ หนังสือตราสารชนิดหนึ่งซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้สั่งจ่าย สั่งธนาคารให้ใช้เงินจำนวนหนึ่งเมื่อทวงถาม ให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง หรือให้ใช้ตามคำสั่งของบุคคลอีกคนหนึ่งอันเรียกว่าผู้รับเงิน
          หากจะอธิบายให้เข้าใจกันอย่างง่ายๆ ก็คือ หนังสือคำสั่งที่สั่งให้ธนาคารจ่ายเงินให้กับบุคคลอีกคนหนึ่งที่ตามจำนวนที่ได้ระบุเอาไว้ในหนังสือคำสั่งนั่นเอง

          ในการใช้เช็คแต่ละครั้งนั้น จะมีคนเข้ามาเกี่ยวข้องหลักๆ ก็จะมีสามคนคือ
          1. ผู้สั่งจ่ายเช็ค ซึ่งก็คือ คนออกหนังสือคำสั่งหรือผู้ออกเช็ค สั่งให้ธนาคารใช้เงินตามจำนวนที่ระบุเอาไว้
          2. ผู้จ่ายเงินหรือธนาคาร ซึ่งเป็นผู้ที่มีหน้าที่รับคำสั่ง ที่จะต้องจ่ายเงินให้กับผู้รับเงิน ตามคำสั่งของผู้สั่งจ่าย และ
          3. ผู้รับเงิน เป็นผู้ที่มีสิทธิจะได้รับเงินตามคำสั่งของผู้สั่งจ่ายเช็ค จากผู้จ่ายเงินหรือธนาคารนั่นเอง ซึ่งภาษากฎหมายเราเรียกว่า ผู้ทรงเช็ค 

          สาระสำคัญในการสั่งจ่ายก็คือ การสั่งธนาคารจ่ายเงินให้กับบุคคลคนหนึ่งตามจำนวนเงินที่ได้ระบุเอาไว้ในเช็ค เพื่อชำระหนี้ให้กับผู้รับเงินตามที่ระบุไว้ในเช็คนั้น ส่วนหนี้ที่เกิดมีขึ้นมานั้นอาจจะมาจากการซื้อขาย, จ้างทำของ, จ้างแรงงาน เป็นต้น

          การที่ผู้สั่งจ่ายเช็คสามารถที่จะสั่งให้ธนาคารจ่ายเงินให้กับคนอื่นได้นั้น ก็เพราะว่า ผู้สั่งจ่ายและธนาคารได้มีการทำสัญญา หรือได้มีการทำข้อตกลงเกี่ยวกับการใช้เช็คไว้ต่อกันแล้วก่อนหน้า โดยการที่ผู้สั่งจ่ายเช็คได้ไปขอเปิดบัญชีกระแสรายวันไว้กับธนาคาร

          เมื่อเช็คถึงกำหนดที่จะไปขอรับเงินได้แล้ว ผู้ทรงเช็คหรือผู้รับเงินก็มีสิทธิที่จะนำเช็คฉบับดังกล่าว ไปขอขึ้นเงินหรือเรียกเก็บเงินจากธนาคารที่ระบุเอาไว้ในเช็คนั้นได้ แต่ถ้าหากธนาคารปฏิเสธไม่ยอมจ่ายเงินด้วยสาเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งหรือที่เราเรียกกันว่า เช็คเด้ง ผู้สั่งจ่ายเช็คก็จะต้องรับผิดต่อผู้ที่จะรับเงินตามเช็คนั้นทั้งในทางแพ่ง ที่จะต้องชดใช้เงินตามที่ถูกระบุเอาไว้ในเช็คให้กับผู้รับเงิน และยังไม่พอผู้สั่งจ่ายเช็คอาจจะมีความผิดตามกฎหมายอาญา เกี่ยวกับความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับเพิ่มเข้ามาอีกด้วยนะครับ