เจ้าของทรัพย์ เป็นเจ้าของส่วนควบของทรัพย์
          ส่วนควบของทรัพย์ คือ ทรัพย์สินที่เป็นสังหาริมทรัพย์ หรืออสังหาริมทรัพย์ ตั้งแต่ 2 อย่างขึ้นไป ได้มารวมกัน โดยทรัพย์สินเมื่อได้มารวมกันนั้น กลายเป็นสิ่งสำคัญของทรัพย์หลักที่ถูกรวม จนไม่สามารถที่จะแยกออกจากกันได้ นอกจากจะทำลายทำให้หายไป ส่วนควบที่เห็นโดยทั่วไป เช่น สิ่งปลูกสร้างบนที่ดิน เป็นส่วนควบของที่ดิน, แว่นตากับเลนส์กระจกแว่นตา, ตัวถังรถยนต์กับล้อรถ เป็นต้น

          ส่วนควบของทรัพย์นั้น จะมีทรัพย์ 2 อย่างมารวมกัน ทรัพย์หนึ่งจะเป็นทรัพย์หลัก หรือทรัพย์ประธาน ส่วนทรัพย์ที่สอง เป็นทรัพย์รองที่ถูกเอามารวม หรือนำมาประกอบเข้ากับทรัพย์หลัก เมื่อมีการรวมควบทรัพย์สินทั้งสองอย่างเข้าด้วยกันแล้ว กฎหมายให้เจ้าของทรัพย์หลัก หรือทรัพย์ประธาน เป็นเจ้าของทรัพย์สินที่ถูกนำมารวมควบเข้าด้วยกันด้วย

          ต้นไม้ที่ปลูก หรือขึ้นเองบนที่ดิน ถือว่าต้นไม้นั้นเป็นส่วนควบกับที่ดินที่ต้นไม้นั้นขึ้นอยู่ ต้นไม้ที่จะเป็นส่วนควบของที่ดินนี้ จะต้องเป็นต้นไม้ยืนต้น ที่มีอายุยืนอยู่ได้เกิน 3 ปี หากกรณีเป็นประเภทไม้ล้มลุก หรือต้นไม้ที่มีอายุไม่เกิน 3 ปี ตามกฎหมายไม่ถือว่า ต้นไม้เป็นส่วนควบกับที่ดิน ที่เป็นส่วนควบกับที่เช่น ต้นมะพร้าว, ต้นขนุน, ต้นลำใย ส่วนต้นไม้ที่ไม่เป็นส่วนควบ ก็เช่น ข้าวโพด, ข้าว, ต้นพริก, ข้าวสาลี, ต้นมะเขือ, เป็นต้น

          ทรัพย์ที่ติดกับที่ดิน หรือติดกับโรงเรือนเพียงชั่วคราว กฎหมายไม่ถือว่าเป็นส่วนควบกับที่ดิน หรือโรงเรือนนั้น ถึงแม้ว่าจะได้มีการติด หรือประกอบในลักษณะที่แน่นหนาถาวรก็ตาม หากคนที่นำมาติดนั้น มีเจตนานำมาติดเพียงชั่วคราว

          กรณีปลูกสร้างบ้าน โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ๆ บนที่ดินของอื่น โดยอาศัยสิทธิการเช่า, สิทธิอาศัย, หรือสิทธิอื่น ๆ กรณีนี้ บ้าน, โรงเรือน, หรือสิ่งปลูกสร้างที่ได้สร้างบนที่ดินของคนอื่นนั้น ไม่ถือว่าเป็นส่วนควบของที่ดินนั้น  

                                                    **********

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 144
          ส่วนควบของทรัพย์ หมายความว่า ส่วนซึ่งโดยสภาพแห่งทรัพย์หรือโดยจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นเป็นสาระสำคัญในความเป็นอยู่ของทรัพย์นั้น และไม่อาจแยกจากกันได้นอกจากจะทำลาย ทำให้บุบสลาย หรือทำให้ทรัพย์นั้นเปลี่ยนแปลงรูปทรงหรือสภาพไป

          เจ้าของทรัพย์ย่อมมีกรรมสิทธิ์ในส่วนควบของทรัพย์นั้น

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 145
          ไม้ยืนต้นเป็นส่วนควบกับที่ดินที่ไม้นั้นขึ้นอยู่

          ไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวรวงผลได้คราวหนึ่งหรือหลายคราวต่อปีไม่เป็นส่วนควบกับที่ดิน

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 146
          ทรัพย์ซึ่งติดกับที่ดินหรือติดกับโรงเรือนเพียงชั่วคราวไม่ถือว่าเป็นส่วนควบกับที่ดินหรือโรงเรือนนั้น ความข้อนี้ให้ใช้บังคับแก่โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ซึ่งผู้มีสิทธิในที่ดินของผู้อื่นใช้สิทธินั้นปลูกสร้างไว้ในที่ดินนั้นด้วย

กลับหน้าแรก
กลับหน้าหลัก บทความ