อุปกรณ์
          อุปกรณ์ คือ ทรัพย์ที่สังหาริมทรัพย์ ที่นำติดต่อ หรือนำมาปรับเข้าไว้กับตัวทรัพย์หลัก เพื่อที่จะใช้ประโยชน์ร่วมกับตัวทรัพย์หลัก ซึ่งทรัพย์ที่เป็นอุปกรณ์นี้ นำมาติด หรือปรับเข้ากับตัวทรัพย์หลัก เพื่อประโยชน์ในการใช้ การดูแล หรือรักษาทรัพย์หลัก เช่น รถยนต์ มีล้ออะไหล่และแม่แรงยกรถเป็นอุปกรณ์ของรถยนต์, ผ้าคลุมรถยนต์ เป็นอุปกรณ์ของรถยนต์, เป็นต้น

          อุปกรณ์ที่แยกออกจากทรัพย์หลักไปชั่วคราว ไม่ทำให้อุปกรณ์ขาดจากการเป็นอุปกรณ์ของทรัพย์หลักเดิม และอุปกรณ์จะต้องติดไปกับทรัพย์หลักเสมอ เช่น หากมีการขายรถยนต์ ล้ออะไหล่ แม่แรงยกรถ ซึ่งเป็นอุปกรณ์ของรถยนต์ ก็ต้องเอาให้คนซื้อไปด้วย

          ตามปกติ อุปกรณ์ย่อมจะต้องติดไปกับทรัพย์หลักเสมอ แต่ก็ข้อยกเว้น กรณีหากมีการตกลงกัน กำหนดไม่ให้อุปกรณ์ติดไปกับทรัพย์หลักด้วย กรณีนี้ก็สามารถทำได้  

                                                      **********

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 147
          อุปกรณ์ หมายความว่า สังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยปกตินิยมเฉพาะถิ่นหรือโดยเจตนาชัดแจ้งของเจ้าของทรัพย์ที่เป็นประธาน เป็นของใช้ประจำอยู่กับทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นอาจิณเพื่อประโยชน์แก่การจัดดูแล ใช้สอย หรือรักษาทรัพย์ที่เป็นประธาน และเจ้าของทรัพย์ได้นำมาสู่ทรัพย์ที่เป็นประธานโดยการนำมาติดต่อหรือปรับเข้าไว้ หรือทำโดยประการอื่นใดในฐานะเป็นของใช้ประกอบกับทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น
          อุปกรณ์ที่แยกออกจากทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นการชั่วคราวก็ยังไม่ขาดจากการเป็นอุปกรณ์ของทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น
          อุปกรณ์ย่อมตกติดไปกับทรัพย์ที่เป็นประธาน เว้นแต่จะมีการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

ตัวอย่างคดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1814/2545
          จำเลยที่ 1 ผู้เช่าซื้อรถยนต์จากโจทก์นำวิทยุ เครื่องเล่นเทป เครื่องเล่นซีดี ลำโพงและอุปกรณ์เครื่องเสียงมาสู่รถที่เช่าซื้อเพื่อประโยชน์ของจำเลยที่ 1 เอง หาใช่เพื่อประโยชน์แก่การจัดการดูแล ใช้สอยหรือรักษารถอันเป็นทรัพย์ประธานไม่ ทรัพย์ดังกล่าวจึงมิใช่อุปกรณ์อันจะตกติดไปกับทรัพย์ประธานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 147 วรรคท้าย ส่วนข้อสัญญาที่กำหนดว่า "...หากผู้เช่าซื้อนำสิ่งของเข้ามาดัดแปลง ต่อเติมหรือตั้งอยู่ในตัวทรัพย์สินที่เช่าซื้อ สิ่งนั้นจะตกเป็นส่วนหนึ่งของทรัพย์สินที่เช่าซื้อและเป็นกรรมสิทธิ์ของเจ้าของทันที..." นั้น ก็เป็นแบบฟอร์มที่โจทก์จัดทำขึ้นเพียงฝ่ายเดียว และเป็นข้อความที่มาจากปัญหาที่มักเกิดข้อพิพาทระหว่างโจทก์กับผู้เช่าซื้อรายอื่นที่ผู้เช่าซื้อมักนำสิ่งของเข้ามาดัดแปลง ต่อเติมหรือติดกับทรัพย์ที่เช่าซื้อและเมื่อต้องการเอาสิ่งของดังกล่าวคืนก็จะทำการรื้อไปอันทำให้ทรัพย์ที่เช่าซื้อของโจทก์เสียหาย แต่กรณีที่จำเลยที่ 1 นำทรัพย์ดังกล่าวมาสู่ตัวรถ ย่อมไม่ถึงขนาดที่จะก่อให้เกิดความเสียหายหากจะต้องรื้อออกไป จึงไม่อยู่ในขอบเขตแห่งสัญญาดังกล่าว โจทก์หาอาจจะยกข้อสัญญาที่ปรากฏมาเป็นเหตุไม่คืนวิทยุ เครื่องเล่นเทป เครื่องเล่นซีดีลำโพงและอุปกรณ์เครื่องเสียงให้แก่จำเลยที่ 1 หาได้ไม่
กลับหน้าแรก
กลับหน้าหลัก บทความ