นิติกรรม คืออะไร
          นิติกรรม คือ สัญญาข้อตกลง ที่ทำขึ้นระหว่างบุคคล โดยข้อตกลงหรือสัญญานั้น ทั้งสองฝ่ายต่างมีเจตนาที่จะทำด้วยกัน โดยแต่ละฝ่ายก็ต้องการที่จะให้มีการ ก่อสิทธิ เช่น การทำสัญญากู้ยืมเงิน, เปลี่ยนแปลงสิทธิ เช่น การแปลงหนี้ใหม่, โอนสิทธิ เช่น โอนสิทธิเรียกร้อง , สงวนสิทธิ เช่น การเพิ่มหลักประกันหรือเพิ่มผู้ค้ำประกัน , หรือระงับสิทธิของตนเอง เช่น การปลดหนี้ และข้อตกลงหรือสัญญานั้น ต้องมีวัตถุประสงค์ของสัญญาที่ไม่ขัด หรือผิดต่อกฎหมายด้วย 

           สัญญาหรือข้อตกลง ที่ถือเป็นการทำนิติกรรม เช่น การสมรส, การหมั้น, การหย่า, การทำพินัยกรรม, การแต่งตั้งทนายความ, สัญญาว่าจ้าง, สัญญาซื้อขาย, เป็นต้น

          การทำสัญญาหรือข้อตกลง ที่มีวัตถุประสงค์ของสัญญาไม่ชอบด้วยกฎหมาย จะทำให้สัญญาหรือข้อตกลงที่ทำ เป็นโมฆะ เช่น จ้างให้ไปทำร้ายคนอื่น, จ้างวานไปฆ่าคน, เป็นต้น

                                                   **********

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
          มาตรา 149  นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

ตัวอย่างคดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4973/2552
          จำเลยมีความประสงค์จะขายที่ดินพร้อมทาวน์เฮาส์ จึงตกลงกับโจทก์ให้โจทก์เป็นฝ่ายขายโดยได้รับบำเหน็จเป็นการตอบแทน การทำสัญญาดังกล่าวไม่ปรากฏว่ามีการบังคับขู่เข็ญ ต่างสมัครใจเข้าทำสัญญา ซึ่งข้อความในสัญญาสามารถอ่านเข้าใจได้ไม่ยาก เมื่อจำเลยสมัครใจเข้าทำสัญญา จึงต้องผูกพันตามข้อสัญญา แม้จะห้ามจำเลยบอกเลิกสัญญาก็ตาม แต่ช่วงระยะเวลาเพียง 10 เดือน ไม่เป็นการจำกัดสิทธิของจำเลยในการขายที่ดินพร้อมทาวน์เฮาส์ตลอดไปหรือภายในระยะเวลายาวนานจนทำให้จำเลยเสียหาย ในทางตรงกันข้ามหากไม่กำหนดข้อสัญญาห้ามจำเลยเลิกสัญญาไว้ อาจเป็นช่องทางให้จำเลยเลิกสัญญาเอาเปรียบโจทก์ได้เนื่องจากโจทก์ได้ลงทุนประกาศขายโดยเขียนป้ายประกาศตามสถานที่ต่างประกาศโฆษณาในสิ่งพิมพ์และทางอินเตอร์เน็ต ซึ่งปรากฏภาพทาวน์เฮาส์ของจำเลย ผู้พบเห็นทางโฆษณาสามารถเดินทางไปดูสภาพและทำเลได้ ซึ่งอาจพบและพูดคุยกับจำเลยจนตกลงซื้อขายกันโดยไม่ผ่านโจทก์ ก็จะทำให้โจทก์เสียหาย ด้วยเหตุนี้ข้อสัญญาดังกล่าวจึงเป็นธรรมแก่ทั้งโจทก์และจำเลย หาใช่ไม่เป็นธรรมแก่จำเลยแต่อย่างใด
กลับหน้าแรก
กลับหน้าหลัก บทความ