ทำสัญญา แตกต่างจากที่กฎหมายกำหนด
          ในการทำสัญญานั้น คู่สัญญาสามารถที่จะกำหนดวัตถุประสงค์ในสัญญาไว้อย่างไรก็ได้ ถึงแม้ว่าในเรื่องนั้น กฎหมายจะได้กำหนดสิทธิและหน้าที่ของคู่สัญญาไว้แล้วก็ตาม หากกฎหมายในเรื่องนั้น ๆ ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องของความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชนแล้ว คู่สัญญาก็สามารถกำหนดข้อตกลงในสัญญา ให้มีผลเป็นอย่างอื่นได้ โดยผลของสัญญาที่ทำกันนั้น ไม่ตกเป็นโมฆะ  

           เช่น ค่าฤชาธรรมเนียมสัญญาซื้อขาย กฎหมายกำหนดให้ผู้ซื้อผู้ขายออกใช้คนละครึ่ง แต่หากผู้ซื้อผู้ขายตกลงให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เป็นคนออกฝ่ายเดียวก็ได้, หรือกฎหมายกำหนดให้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ขาย โอนไปยังผู้ซื้อตั้งแต่เมื่อได้ทำสัญญากัน แต่คู่สัญญาอาจตกลงกัน ให้กรรมสิทธิ์โอนในภายหลัง หรือในวันที่จ่ายเงินก็ได้

                                                      **********

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
          มาตรา 151  การใดเป็นการแตกต่างกับบทบัญญัติของกฎหมาย ถ้ามิใช่กฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การนั้นไม่เป็นโมฆะ

ตัวอย่างคดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 975/2543
          ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 466 วรรคสอง ที่กำหนดเรื่องการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์แล้วผู้ขายส่งมอบทรัพย์สินขาดตกบกพร่องหรือล้ำจำนวนไม่เกินกว่าร้อยละห้าแห่งเนื้อที่ทั้งหมดที่ได้ระบุไว้นั้น มิใช่กฎหมายอันเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน คู่กรณีจึงอาจกำหนดไว้ในสัญญาเป็นการแตกต่างกับบทบัญญัตินี้ได้ ที่สัญญาระบุไว้ในข้อ 2(ข)ว่า ถ้าพื้นที่ของห้องชุดแตกต่างตั้งแต่ร้อยละห้าหรือมากกว่านั้น คู่สัญญายังคงต้องผูกพัน โดยต้องชำระราคาตามสัญญาที่ปรับเพิ่มหรือลดตามส่วน จึงไม่ขัดต่อกฎหมายและใช้บังคับได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 151 แม้ข้อสัญญาดังกล่าวจะใช้บังคับได้ แต่ศาลก็ต้องตีความสัญญาให้เป็นไปตามความประสงค์ของคู่สัญญาในทางสุจริตโดยพิเคราะห์ถึงปกติประเพณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 368 และเมื่อสัญญามีข้อสงสัยว่า โจทก์ต้องผูกพันตามสัญญาหรือไม่ ศาลย่อมต้องตีความให้เป็นคุณแก่โจทก์ผู้ต้องเสียในมูลหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 11 โจทก์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญานี้ได้ ในเมื่อล้ำจำนวนถึงขนาดซึ่งหากโจทก์ได้ทราบก่อนแล้วคงมิได้ทำสัญญานั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 466 วรรคสอง อันเป็นผลให้คู่กรณีต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391
กลับหน้าแรก
กลับหน้าหลัก บทความ