ทำสัญญา ไม่ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายกำหนด
          สัญญาใด หากกฎหมายบังคับ ให้ต้องทำตามแบบที่ได้กำหนดเอาไว้ การทำสัญญาดังกล่าว คู่สัญญาก็จะต้องทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดเอาไว้อย่างเคร่งครัด หากคู่สัญญาใด ไม่ทำตามแบบ ผลของสัญญาที่ทำกันนั้น ก็จะไม่มีผลบังคับ โดยสัญญาที่ทำจะตกเป็นโมฆะสิ้นผลไป

          สัญญาที่กฎหมายบังคับเอาไว้ เช่น การจำนอง, การสมรส, การหย่า, สัญญาซื้อขายที่ดินและบ้าน, สัญญาขายฝาก, เป็นต้น

          การที่กฎหมายกำหนดแบบของสัญญาเอาไว้ ก็เพื่อประโยชน์ในการใช้เป็นหลักฐาน, เพื่อความเรียบร้อยในการจัดการโอนสิทธิ, เพื่อสะดวกในการจัดเก็บภาษี, เป็นต้น

                                                   ***********

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
           มาตรา 152  การใดมิได้ทำให้ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ

ตัวอย่างคดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 523/2545
          หุ้นของบริษัททั้งหมดเป็นหุ้นสามัญชนิดระบุชื่อ แม้คู่ความจะรับกันว่าทางบริษัทยังไม่ออกใบหุ้นแต่การโอนหุ้นก็ต้องปฏิบัติตาม ป.พ.พ.มาตรา 1129 วรรคสอง เพราะเป็นกรณีโอนหุ้นชนิดระบุชื่อ ซึ่งกำหนดแบบไว้ว่าถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อของผู้โอนและผู้รับโอน มีพยานคนหนึ่งเป็นอย่างน้อยลงชื่อรับรองลายมือนั้น ๆ ด้วยแล้ว ท่านว่าเป็นโมฆะ เมื่อหนังสือสัญญาโอนหุ้นไม่มีผู้ลงชื่อเป็นพยานรับรองลายมือดังกล่าว การโอนหุ้นระหว่างจำเลยกับโจทก์จึงเป็นโมฆะตามบทบัญญัติดังกล่าว

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2286/2538
          สัญญาจะจำนองไม่มีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ไม่เหมือนสัญญาจะซื้อขายทรัพย์สิน สัญญาจะแลกเปลี่ยนและคำมั่นจะให้ ตามมาตรา 456 วรรคสอง, 519, 526 การที่จำเลยมอบโฉนดที่ดินพร้อมใบมอบอำนาจและเอกสารอื่นให้โจทก์ เพื่อจดทะเบียนจำนองประกันหนี้ขาดลดเช็ค โดยมีข้อกำหนดให้จดทะเบียนจำนองได้หลังจากเรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ เป็นเรื่องที่จำเลยเจตนาจะเอาทรัพย์จำนองเป็นประกัน เมื่อไม่ได้จดทะเบียนจำนองให้ถูกต้องสัญญาจำนองจึงเป็นโมฆะ
กลับหน้าแรก
กลับหน้าหลัก บทความ